30 EKİM 2024
Anayasa Mahkemesi, Konkordato Sürecinde Kesin Mühlet Verilen Borçlunun Bazı İşlemlerine İzin Verilebilmesi İçin İİK m. 297 Hükmü Kapsamında, Alacaklıların Muvafakatinin Alınması Yükümlülüğünü İptal Etti
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 297. maddesi, konkordato sürecinde kesin mühlet verilen borçlunun mahkemenin izniyle yapabileceği iş ve işlemleri düzenlemektedir. Buna göre, borçlunun mahkemenin izni olmadan; (i) rehin tesis etmesine, (ii) kefil olmasına, (iii) ivazsız tasarruflarda bulunmasına, (iv) taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devretmesi veya takyit etmesine müsaade edilmemektedir. İlgili mahkemenin anılan işlemler için borçluya izin vermeden önce ise komiserin görüşünü ve alacaklılar kurulunun muvafakatini alması gerekmekteydi.
Anayasa Mahkemesi 04.04.2024 tarihinde 2024/10 E. numaralı dosyada, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 7101 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle değiştirilen 297. maddesinin 7327 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle değiştirilen ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “…muvafakatini…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.
Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, maddede yer alan mahkemelerin alacaklılar kurulunun muvafakatini almasına ilişkin şartın iptali talebiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunmuştur.
Anılan başvuruda, mahkemenin karar alabilmesinin alacaklılar kurulunun muvafakatine tabi tutulmasının mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi ile bağdaşmadığı ve alacaklılar kurulunun karar yeter sayısının da kanunda düzenlenmediği, bu yönüyle söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu ifade etmiştir.
AYM’ye Başvuru Gerekçesi
Başvurunun gerekçesinde özetle; mahkeme kararının şarta bağlanmasının mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi ile bağdaşmadığı, alacaklılar kurulunun karar yeter sayısının kanunda düzenlenmediği belirtilerek itiraz konusu ön şartın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
AYM’nin Değerlendirmesi
AYM yapmış olduğu değerlendirmede, konkordato ile alacakların mümkün olduğu ölçüde tahsil edilebilmesi yanı sıra mali durumu bozulan borçlunun durumunu iyileştirerek, ticari faaliyetlerine devam edebilmesine imkân tanımanın da amaçlandığının altını çizmiştir. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından iptali talep edilen düzenlemenin alacaklıların korunması amacını taşımakla birlikte, taraflar arasındaki menfaat dengesini borçlu aleyhine bozduğu ve borçlunun mülkiyet hakkını ihlal edebilecek sonuçlar doğurabileceğini belirtmiştir.
Anayasa Mahkemesi; itiraz konusu kuralla alacaklılar kurulunun muvafakat vermediği hallerde mahkemeye bir takdir hakkı verilmemesinin, başka bir deyişle mahkemenin alacaklılar kurulunun muvafakatinin olmadığı durumlarda somut olayın şartlarına göre taraf menfaatlerini gözeterek kararı veremeyecek olmasının, Anayasa’nın 5. ve 35. maddelerine aykırı olduğuna kanaat getirmiştir.
Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi 06.06.2024 tarihli kararıyla, madde 297 kapsamında “alacaklılar kurulunun muvafakatinin alınmasına” yönelik şartı iptal etmiştir.
Saygılarımızla,
YÖRÜKOĞLU & PARTNERS
Avukatlık | Hukuki Danışmanlık